طیهار

 
تفسیر روان جاوید(سوره مبارکه کهف)
نویسنده : - ساعت ٥:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٥/۱٦
 

به بسم الله الرحمن الرحیم است          دوایی را که درمان سقیم است

در ذیل آیات 23و24 آمده است:

و نباید پیغمبر اکرم و اهل ایمان در کاری که می­خواهند اقدام نمایند بگویند مثلا من این کار را انجام می­دهم مگر آن که بلافاصله انشاءالله بگویند و اگر احیانا فراموش کردند و نگفتند، هر وقت یادشان آمد بگویند انشاء الله تعالی که به ثواب ذکر خدا نائل شوند و اگر آن کار را فراموش نمودند از خدا بخواهند که ایشان را به امری که نزدیک­تر به خیر و رشد و صلاح باشد و به آنچه عزم بر آن داشته­اند و فراموش نموده­اند موفق فرماید و بعضی گفته­اند مراد آن است که پیغمبر (ص) از خدا بخواهد که به او آیات و معجزاتی که دلالت آنها بر نبوت آن حضرت بیشتر باشد از قصه اصحاب کهف عطا فرماید و خدا به او عطا فرمود و از روایت قمی (ره) از امام صادق (ع) که در بدو قصه ذکر شد استفاده می­شود که مقصود در آیه چهارم پیغمبر (ص) است و آن حضرت در وقتی که به قریش وعده فرمود که جواب سؤالات آنها را فردا بدهد انشاءالله نفرمود و به این سبب تا چهل روز وحی از آن حضرت قطع شد و از روایات متعدده منقوله از ائمه اطهار در کتب معتبره مستفاد می­شود که مراد فراموش نشدن ذکر انشاءالله است و این قابل تدارک است در هزمانی که متذکر شود و اگر این روایات نبود ممکن بود از آیه چهارم استظهار شود که مقصود به خطاب امتند،اگرچه مخاطب پیغمبر (ص) است چنان که رسم خطابات قرآنیه است و مراد آن است که مردم نگویند و معتقد نشوند که کاری می­توانند بدون مشیت الهی انجام دهند و اعتماد به قدرت خودشان در امور نداشته باشند و البته گفتن انشاءالله هم علاوه بر آنکه ذکر خدا است و در هر حال خوب است و برای اظهار اعتقاد به جریان امور بر طبق مشیت الهی لازم است و اگر آن کار را فراموش کردند و انجام ندادند از خدا بخواهند که ایشان را دلالت به امری نماید که خیرش برای آنها از کار فراموش شده بیشتر باشد و بنابراین "و قل عسی ربی أن یهدین لأقرب من هذا رشدا" بیان برای ذکر است در "واذکر ربک اذا نسیت" و فراموش شده کار است و مربوط به ذکر انشاءالله نیست ولی آنچه از خاندان وحی و تنزیل رسیده متعین به قبول است اگر چه آن به دقت منافات با این معنی هم ندارد و قابل جمع است (والله اعلم).

الهی،شکرت که به سر "من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة الجاهلیه" رسیدم و امام شناس شدم و فهمیدم که امام، اصل او قائم و نسل او دائم است.

علامه حسن­زاده آملی (حفظه الله)